Standardy Ochrony Małoletnich 

Standard Ochrony Małoletnich zostały opracowane przez mgr Bogusława Kwiatkowskiego -psychologa/psychotraumatologa w związku z ustawą z dnia 28 lipca 2023r. o zmianie ustawy – kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw w tym ustawie z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.

Gabinet Psychologiczny – Bogusław Kwiatkowski zajmuje się szeroko rozumianą pomocą psychologiczną, psychotraumatologiczną i terapeutyczną w stosunku do osób w różnym wieku - dzieci, młodzieży i osób dorosłych.

1. Podstawowe terminy

Dzieckiem jest każda osoba od urodzenia do ukończenia 18 roku życia.
Opiekunem dziecka jest osoba uprawniona do reprezentowania dziecka, jego przedstawiciel ustawowy (rodzice/opiekun prawny) lub inna osoba uprawniona do reprezentacji na podstawie przepisów szczególnych lub orzeczenia sądu. W myśl niniejszego dokumentu opiekunem dziecka jest także rodzic zastępczy.
Zgoda rodziców dziecka oznacza zgodę co najmniej jednego z rodziców dziecka w sytuacji, gdy oboje posiadają pełne prawa do sprawowania opieki nad dzieckiem i stanowią tzw. rodzinę pełną. W sytuacji, gdy dziecko nie jest wychowywane w tzw. rodzinie pełnej, a oboje rodzice posiadają pełne prawa rodzicielskie, wskazana jest zgoda obojga rodziców. W przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka należy poinformować ich o konieczności rozstrzygnięcia sprawy spornej przez sąd.
Przez krzywdzenie dziecka należy rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, zagrożenie dobra dziecka lub zaniedbywanie go przez jego opiekunów.
Przemoc fizyczna to wszelkie celowe, intencjonalne działania wobec dziecka powodujące urazy na jego ciele np.: bicie, szarpanie, popychanie, rzucanie przedmiotami, itp.
Przemoc emocjonalna to intencjonalne, nie zawierające aktów przemocy fizycznej zachowania dorosłych wobec dzieci, które powodują znaczące obniżenie możliwości prawidłowego rozwoju dziecka np.: wyzwiska, groźby, szantaż, straszenie, emocjonalne odrzucenie, nadmierne wymagania nieadekwatne do wieku i możliwości dziecka, niszczenie ważnych dla niego rzeczy lub zwierząt, nieposzanowanie granic prywatności, itp.
Zaniedbywanie to niezaspokajanie podstawowych potrzeb dziecka zarówno fizycznych, takich jak właściwe odżywianie, ubieranie, ochrona zdrowia, edukacja, jak i psychicznych jak poczucie bezpieczeństwa, doświadczania miłości i troski.
Wykorzystanie seksualne to każde zachowanie osoby starszej i silniejszej, które prowadzi do jej seksualnego podniecenia i zaspokojenia kosztem dziecka np.: ekshibicjonizm, uwodzenie, świadome czynienie dziecka świadkiem aktów płciowych, zachęcanie do rozbierania się i do oglądania pornografii, dotykanie miejsc intymnych lub zachęcanie do dotykania sprawcy, różne formy stosunku seksualnego, itp.
Pod pojęciem cyberprzemocy należy rozumieć przemoc z użyciem technologii informacyjnych i komunikacyjnych.

2. Zasady bezpiecznych relacji psycholog-dziecko

Psycholog/psychotraumatolog w codziennym kontakcie z małoletnimi klientami Gabinetu jest zobowiązany stosować się do zasad ujętych w Kodeksie Etycznym Psychologów, dbać o poszanowanie nietykalności cielesnej oraz godności osoby małoletniej.
W obszarach kontaktu fizycznego poza spontanicznym przytuleniem się dziecka do dorosłego, dotykiem w trakcie zabaw grupowych oraz w sytuacji ratowania życia czy zdrowia, kontakt fizyczny z dzieckiem nie jest uzasadniony.
Niedopuszczalne jest dotykanie dziecka bez obecności rodzica w sytuacjach związanych z diagnozą stosowanie skracania dystansu, nieuzasadnionego dotyku, przemocy fizycznej erotyzacja relacji czy podejmowanie czynności seksualnych.
Podczas rozmowy z dzieckiem nie wolno stosować komunikatów złośliwych, wulgarnych, agresywnych, a komunikacja z dzieckiem nie może wzbudzać w nim poczucia winy, zagrożenia, obniżać poczucia własnej wartości, upokarzać, naruszać granic dziecka.
Podczas dyscyplinowania dziecka rozumianego jako stawianie granic, motywowanie do wykonywania zadań czy zmiany zachowania niepożądanego niedopuszczalne jest: upokarzanie, poniżanie, fizyczne zachowanie agresywne, w tym izolowanie, uniemożliwianie realizacji potrzeb fizjologicznych, wykorzystywanie przewagi psychicznej (wzbudzanie poczucie winy, krzyk, stosowanie gróźb).

3. Obowiązek informacyjny

W Gabinecie dla rodziców/opiekunów oraz na stronie internetowej zamieszczone są informacje na temat możliwości uzyskania pomocy w trudnej sytuacji (w tym sytuacji zagrożenia przemocą lub wykorzystania lub powzięcia podejrzenia lub informacji o krzywdzeniu dziecka) wraz z danymi teleadresowymi.

Przydatne adresy i numery telefonów:
116 111 – telefon zaufania dla dzieci i młodzieży

800 702 222 - centrum wsparcia dla osób, które są w stanie kryzysu psychicznego 
800 121 212 - dziecięcy telefon zaufania, prowadzony przez Rzecznika Praw Dziecka

800 120 002 -  niebieska linia 
800 100 100 - telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci

112 - telefon alarmowy w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia 

4. Sposób reagowania na przypadki podejrzenia, że dziecko doświadcza krzywdzenia 

Psycholog/psychotraumatolog rozpoczyna procedurę ochrony dziecka w przypadku, gdy w trakcie wykonywania pracy uzyska informacje o sytuacjach krzywdzenia małoletniego przez rodziców lub osoby trzecie, takich jak:
• gdy dziecko doświadcza przemocy z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystania seksualnego lub zagrożone jest jego życie,
• gdy doznaje przemocy domowej lub jest jej świadkiem,
• gdy doświadcza zaniedbania potrzeb życiowych lub doszło do innego zagrożenia dobra dziecka, a także nie jest jasne jak zakwalifikować zachowanie rodziców.
Procedura badania i zgłaszania przemocy/zaniedbanie/nadużycia wygląda następująco:
Należy się spodziewać jednej z poniżej możliwości:
• decyzja o zgłoszeniu sprawy odpowiednim instytucjom;
• decyzja o czasowym wstrzymaniu zgłoszenia i zobowiązuje psychologa/psychotraumatologa do uzyskanie dokładniejszych informacji o zdarzeniu/zdarzeniach, których dotyczy sprawa;
W sytuacjach nagłych (np. zamiar samobójczy lub inne nagłe zagrożenie życia i/lub zdrowia dziecka) psycholog/psychotraumatolog dokonuje zgłoszenia samodzielnie i niezwłocznie (np. dzwoniąc pod nr alarmowy 112).

5. Plan wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia

Plan wsparcia (plan naprawczy), czyli działania mające na celu wsparcie dziecka, które zostało pokrzywdzone.
W Gabinecie proponuje się następujące oddziaływania:
• zadbanie o dobrostan dziecka,
• przyjrzenie się czynnikom ryzyka krzywdzenia i podjęcie działań profilaktycznych,
• okazanie dziecku życzliwości, zainteresowanie jego samopoczuciem, wsparcie w powrocie do aktywności,
• podpowiedzenie rodzicom, w jakich instytucjach mogą otrzymać profesjonalne wsparcie psychologiczne dla dziecka, które tego potrzebuje.

6. Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu i mediów elektronicznych

Na terenie Gabinetu dzieci nie mogą korzystać w Internetu i telefonów komórkowych w trakcie sesji. Natomiast w poczekalni pod opieką opiekunów prawnych mają taką możliwość za zgodą rodziców/prawnych opiekunów.
W przypadku podejrzenia skrzywdzenia dziecka z wykorzystaniem nowoczesnych technologii (korzystanie przez dziecko ze stron zawierających niebezpieczne treści, upublicznianie wizerunku dziecka w sposób krzywdzący lub ośmieszający go – cyberprzemoc) podejmuje się działania zgodnie z pkt 4 niniejszego dokumentu.

7. Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych dzieci

Dane osobowe dziecka podlegają ochronie na zasadach zgodnych z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27.04.2016.
Gabinet Psychologiczny - Bogusław Kwiatkowski posiada określoną Politykę Bezpieczeństwa Przetwarzania Danych Osobowych, która reguluje sposób zabezpieczania oraz warunki udostępniania i przetwarzania danych osobowych dziecka.
Na terenie Gabinetu nie utrwala się wizerunku osób.